SAYI ODAK 34 YEM & KATKI DERGİSİ Ocak - Şubat 2026 bulgular, TMR stabilitesinin dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır, çünkü bu ürünlerin koruyucu kaplaması inekler tarafından tüketilmeden önce zarar görebilir ve bu da kapsüllerin etkinliğini azaltabilir. Donma/Çözülme Stabilitesi Daha az fark edilen ve sıklıkla göz ardı edilen bir diğer konu ise lipid kapsüllerin donma-çözülme stabilitesidir. Lipid kapsüller dondurulup tekrar çözüldüğünde, kaplama genleşip büzülebilir. Bu durum, depolama sırasında veya rumende suyun kapsül içine nüfuz etmesine neden olarak besin maddesi korumasının kaybolmasına yol açabilir. Bazı lipid kapsülleri donma/çözülme stabilitesine sahip değildir. Sıcaklık Kaplama bütünlüğünü etkileyebilecek bir diğer sıklıkla göz ardı edilen faktör ise sıcaklıktır. Yem kapsülleri, peletleme sırasında oluşan yüksek sıcaklık ve basınca dayanacak kadar sağlam değildir. Nişastanın jelatinizasyonunu sağlamak ve daha sert bir pelet elde etmek amacıyla uygulanan yüksek sıcaklıklar, kapsüllere zarar vererek besin yükünün korunmasını olumsuz etkiler. Ayrıca peletleme sırasında uygulanan basınç, kapsüllerin çatlamasına veya kırılmasına neden olarak besin korumasını daha da zayıflatabilir. RUMEN KORUMASI Kolin, niasin, lizin ve metiyonin gibi korunmasız formdaki besin maddeleri, mikrobiyal fermantasyon yoluyla rumende neredeyse tamamen parçalanır (> %87). Bu durum, bağırsaklarda sindirim ve emilim için çok az miktarda besin maddesi kalmasına neden olabilir. Rumen koruması, kapsülleme sisteminin bir besin maddesini rumende bozunmadan koruyarak abomasum ve ince bağırsağa ulaşmasını sağlama yeteneğini ifade eder. Ruminal bozunma genellikle in situ veya in vitro yöntemlerle belirlenir. In situ çalışmalarda, rumen korumalı ürünler dakron torbalar içinde kanüllü ineklerin rumenine yerleştirilerek kapsül stabilitesi ölçülür. In vitro çalışmalarda ise toplanmış rumen sıvısı veya rumen ortamını taklit eden çözeltiler kullanılarak laboratuvar temelli değerlendirmeler yapılır. Her iki yöntemde de kapsül ürünlerin sindirilebilirliği tek bir zaman noktasında veya birden fazla zaman noktasında ölçülebilir. BAĞIRSAK SALINIMI / BİYOYARARLANIM Kapsüllenmiş ürünün rumende ve çevresel koşullarda bozulmaya dirençli olması, tek başına etkili bir kapsüllemenin anahtarı değildir. Kapsülün aynı zamanda abomasum ve ince bağırsakta salınarak sindirilebilmesi de gerekir. Yüksek dayanıklılığa sahip ve rumende mikrobiyal bozunmaya dirençli bir kapsül ürün geliştirmek, bazı durumlarda bağırsak sindirilebilirliğinden ödün verilmesine yol açabilir. İlgili besin maddesine bağlı olarak, bir kapsülün bağırsaktaki salınımını değerlendirmek için in vivo ve in vitro yöntemler kullanılabilir. Genel olarak, hayvanın sindirim sistemini taklit eden in vitro yöntemler nispeten hızlı ve düşük maliyetlidir; ancak biyoyararlanım açısından yalnızca göreceli sıralamalar sunar. Buna karşılık, stabil izotop ve selenometiyonin gibi hayvan üzerinde gerçekleştirilen in vivo yöntemler, kapsüllenmiş besin maddeleri için daha doğru ve hassas biyoyararlanım tahminleri sağlar. BİYOLOJİK PERFORMANS Kapsüllenmiş besin maddesinin hayvana verilmesinden sonra gözlemlenen biyolojik performans, etkinliğin nihai ve en önemli testidir. Gözlemlenen yanıtlar, süt ve bileşenleri, sağlık ve üreme ile yavruların sağlığı ve büyümesi ile ilgili olabilir, ancak bunlarla sınırlı değildir. Bu yanıtlar, kapsüllenmiş besin maddesinin türüne bağlı olarak da değişkenlik gösterir. Dayanıklılık, rumen stabilitesi ve bağırsaktaki salınım olmak üzere, üç temel bileşeni bir arada sağlayan iyi tasarlanmış bir kapsülden olumlu biyolojik yanıtlar elde edilir. ÖZET Kapsüllenmiş besin maddeleri, geleneksel yem ham maddelerine tutarlı, güvenilir ve maliyet açısından etkin alternatifler sunabilir. Ancak bu ürünlerin dayanıklılık, rumen stabilitesi, bağırsaktaki salınımı ve nihayetinde inek performansı açısından ne kadar başarılı olduğu, kullanılan kapsülleme ve üretim prosesine bağlı olarak değişkenlik gösterir. Bu nedenle, kapsüllenmiş ürünlerin tüm bu ölçüt-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTUxNjkxNQ==