Yem Ham Maddeleri:
MISIR ve 2021 BEKLENTİLERİ

“2020’de Covid 19 pandemisinin tedarik sürecinde yarattığı sorunlar, ihracat kısıtlamaları ve diğer bazı etkenler nedeniyle artan ham madde fiyatları, hem hayvancılıkla uğraşan çiftçileri hem de yem sektörünü önemli ölçüde etkilemişti. Ancak öngörülemeyen bu tarz etkenleri göz ardı ettiğimizde, tahıl fiyatlarında asıl belirleyici unsur, dünyadaki üretim ve talep miktarıdır. Uluslararası kuruluşların açıkladığı son raporlar, arz talep dengesinin ne yazık ki önümüzdeki sezon da sağlanamayacağını gösteriyor.”

Yem Ham Maddeleri: MISIR ve 2021 BEKLENTİLERİBahadır Büyükkılıç
Hayvan yemlerinde kullanılan tahılların türü ve miktarı, büyük oranda besleyicilik değerine ve maliyetlerine bağlıdır. Farklı bölgelerde tercih edilen birincil tahıl türü değişmekle birlikte, başta kanatlı grubu olmak üzere birçok farklı hayvan türü için üretilen yemlerde en yoğun kullanılanı mısırdır. Hayvanlar için önemli bir enerji kaynağı olan mısır, yağ, nişasta ve un gibi gıda sanayinde de kullanılmakta, bu sanayilerden kalan yan ürünler de yine yem sanayi için önemli birer bileşen olarak değerlendirilmektedir.

Yem ve hayvancılık sektöründe, bir yem bileşeni olarak tahılın seçiminde tanenin bileşimi ve özellikleri kadar fiyatı da son derece önemlidir. 2020’de Covid 19 pandemisinin tedarik sürecinde yarattığı sorunlar, ihracat kısıtlamaları ve diğer bazı etkenler nedeniyle artan ham madde fiyatları, hem hayvancılıkla uğraşan çiftçileri hem de yem sektörünü önemli ölçüde etkilemişti. Öngörülemeyen bu tarz etkenleri göz ardı ettiğimizde, tahıl fiyatlarında en belirleyici unsur dünyadaki üretim ve talep miktarıdır.

GÜNCEL ÜRETİM & TÜKETİM VERİLERİ
Geçmiş yıllara ait üretim verimleri, son sezonla ilgili tahminler ve gelecek sezon öngörüleri, dünya mısır üretimde bir miktar artış yaşanacağına, ancak bu artışın yeterli olmayacağına işaret ediyor.

Uluslararası Tahıl Konseyi IGC, Ocak ayında yayınladığı son raporunda 2018/19 sezonunda 1,129 milyon ton olan dünya mısır üretiminin 2019/20 sezonunda bir miktar gerilediğini ve 1,124 milyon ton olarak gerçekleştiğini tahmin ediyor. Ancak 2020/21 sezonu için artış beklentisi hala devam ediyor. IGC tarafından yapılan son öngörü, içinde bulunduğumuz sezonda üretimin 1,133 milyon ton olarak gerçekleşeceği yönünde. Aynı şekilde Amerikan Tarım Bakanlığı Dış Tarım Servisi USDA’nın Ocak ayı raporu da artış beklentisini destekliyor. 2019/20 sezonu için IGC’den farklı olarak 1,116 milyon tonluk tahminde bulunan USDA, 2020/21 sezonu için de IGC ile aynı miktarı (1,133 milyon ton) öngörmüş.

Asıl önemli olan nokta şu ki; üretimdeki artış, mısıra olan talebi karşılayacak düzeyde değil. IGC verilerine göre 2018/19 sezonunda 1,147 milyon ton olan dünya mısır tüketimi, 2019/20 sezonunda 1,153 milyon tona ulaştı. Bu da aynı dönemdeki üretim miktarından 29 bin ton daha fazla bir tüketim demek. Aynı şekilde 2020/21 sezonuyla ilgili öngörüler de tüketimin 1,161 milyon tonla üretimden (28 bin ton) daha fazla olacağına işaret ediyor. USDA raporunda ise 2019/20 sezonu için tahmin edilen toplam tüketim miktarı 1,133 milyon ton, 2020/21 sezonu için öngörülen tüketim miktarı 1,153 milyon ton. Aradaki fark ise 20 milyon ton civarında.

Üretim ve tüketim arasındaki fark, her yıl gerileyen mevcut stokların daha da düşmesi anlamına geliyor. Söz konusu tablo, mısır fiyatlarının önümüzdeki dönemde üreticiyi memnun edecek bir seviyede olmayacağına işaret ediyor. Aralık ayında yayınlanan WASDE (Dünya Tarımsal Arz ve Talep Tahminleri) raporundan bu yana artan fiyatlar da bunu destekliyor.

Dünya mısır üretiminde, 2019/20 sezonunda ilk sırada 345,9 bin tonla ABD bulunuyor. ABD’nin önümüzdeki sezonda üretimini 360 bin tona çıkarması bekleniyor. ABD’yi 260 bin tonla Çin takip ediyor. Çin’de üretimin yeni sezonda da hemen hemen aynı seviyelerde seyretmesi bekleniyor. Brezilya, 102 bin tonla dünyadaki üçüncü büyük üretici konumunda. Ülkede üretimin yeni sezonda 109 bin tona ulaşması bekleniyor. Brezilya’yı 63,7 bin tonla Avrupa Birliği, 51 bin tonla Arjantin, 35,8 bin tonla Ukrayna takip ediyor. Önümüzdeki dönemde özellikle önemli bir ihracatçı da olan Ukrayna’da, üretimde yaklaşık 6 bin tonluk bir gerileme olacağı öngörülüyor. Bu beklenti, mısır fiyatlarında da kendisini göstermeye başladı. En büyük üreticiler olan ABD, Çin, Avrupa Birliği ve Brezilya, tüketimde de ilk sıralarda yer almaya devam ediyor.

DÜNYA MISIR TİCARETİNDE ÖNE ÇIKANLAR
IGC raporuna göre 2018/19 sezonunda 165 bin ton olan dünya mısır ticareti, 2019/20 sezonunda 174 bin tona ulaştı. IGC, ticaretin 2020/21 sezonunda da artarak 183 milyon tona ulaşmasını bekliyor. USDA’nın Ocak raporu da benzer bir tablo çiziyor ve 2019/20 sezonunda 175 bin ton olan ticaretin, 2020/21 sezonunda 181 bin ton civarında gerçekleşeceğini öngörüyor.

Uluslararası mısır ticaretinde öne çıkan ülkeler sıralaması önceki yıllara göre çok değişmedi. İhracatta ABD, Brezilya, Arjantin ve Ukrayna başı çekiyor. Geçtiğimiz sezon 46,9 milyon ton ihracat gerçekleştiren ABD’nin önümüzdeki sezonda rekor denebilecek bir ihracat artışı (64 bin ton) yakalaması bekleniyor. Aynı dönemde Brezilya’nın 40 bin ton, Arjantin’in 31,5 bin ton, Ukrayna’nın ise 24 bin ton mısır ihracatı gerçekleştireceği öngörülüyor.

İthalat kanadında ise Avrupa Birliği, Çin, Meksika, Japonya, Güney Kore, Vietnam ve Mısır gibi ülkelerin öne çıktığı görülüyor. Dünya mısır ithalatında ilk sırada yer almasına rağmen Avrupa Birliği’nin ithalat talebinde bir miktar düşme bekleniyor. Buna karşın Çin’deki yüksek talep, bütün mısır piyasasında dengeleri değiştirdi. Önceki sezonlarda 4 ila 8 bin ton arasında ithalat gerçekleştiren Çin’in, 2020/21 sezonunda bu miktarı neredeyse ikiye (17,5 bin ton) katlayacağı öngörülüyor. Bu talep, ABD’deki rekor ihracat beklentisinin de en önemli nedeni olarak gösteriliyor. ABD’deki yüksek beklentinin bir diğer nedeni ise Ukrayna’nın gerileyen üretim ve ihracat miktarları. Ayrıca önemli bir ihracatçı olan Arjantin’de, ülkedeki gıda enflasyonunu düşürmek için ihracat geçici olarak askıya alınmış, daha sonra alınan bir kararla ihracat miktarı kotaya bağlanmıştı. Ancak ülkedeki bu karmaşa ve belirsizlik piyasayı etkilemeye devam ediyor.

DÜNYADA MISIR FİYATLAR
Aralık ayında yayınlanan WASDE raporundan bu yana mısır ihracatı için teklifler artış gösterdi. USDA raporuna göre bu artışta, Güney Afrika’daki artan soya fiyatları ve tedarik süreciyle ilgili endişeler etkili oldu.

Arjantin mısır teklif fiyatını ton başına 27 dolar arttırarak 254 dolara, Brezilya ise devam eden tedarik sorunları nedeniyle ton başına teklif fiyatını 29 dolar atışla 264 dolara çıkardı. Çin’den gelen yüksek talep nedeniyle Karadeniz’de de fiyatlar ton başına 22 dolar artışla 240 dolar seviyesine ulaştı. Büyük ihracatçılar arasında en düşük fiyat ise 240 dolarla ABD’ye ait. Ancak orada da fiyatlar ton başına 22 dolar artış gösterdi.

Kısacası Ocak ayının başından itibaren ihracatçıların fiyatları ton başında 240 ila 260 dolar arasında değişiyor. Bunun 2013 yazından bu yana görülen en yüksek seviye olduğu belirtiliyor.

Kaynaklar:
• International Grains Council (IGC), Grain Market Report, 14/01/2021, https://www.igc.int/
• United States Department of Agriculture Foreign Agricultural Service (USDA), Grain: World Markets and Trade Report, January 12, 2021, https://www.fas.usda.gov/
• Animal feed resources information system, Feedipedia,