Yem üretiminde nem içeriğinin yönetimi

Geçmişte nem yönetimi teknolojisi basit bir kavramdı. Tipik bir nem yönetimi ürününde yüzey aktif maddeler ve organik asitler bulunmaktaydı ve bu alanda çok az yenilik ve gelişme söz konusuydu. Devenish Nutrition Limited, Perstorp Animal Nutrition ile iş birliği yaparak SmartMoisture® adlı yeni nesil nem yönetimi ürününü oluşturmak için gliserol teknolojisiyle esterlenmiş propiyonik asit uygulamalarını geliştirdi.

Janus Fouche
SmartMoisture® Ürün Müdürü
Devenish Nutrition

Tahıl, içinde bulunduğu ortama bağlı olarak nem kaybedecek veya kazanacaktır. Bu, denge nem içeriği (EMC – Equilibrium Moisture Content) olarak bilinir. EMC, yem öğütme işleminin yanı sıra, depolama ve yem üretimi sırasında yem fabrikaları tarafından kullanılan ham maddelerin nem seviyeleri üzerinde de bir etkiye sahiptir.

Küresel olarak, hayvan yeminin %1-3’ü öğütme işlemi sırasında kaybolmaktadır ve bu da her yıl yaklaşık 30 milyon ton yemin israf edilmesine karşılık gelmektedir. Yemdeki nem içeriğini optimize etmek, güvenli, tutarlı ve yüksek kaliteli hayvan yemi sağlamanın anahtarıdır. İster doğal ister yeme eklenmiş olsun, su veya nem, önemli bir yem bileşenidir. Besin spesifikasyonunun bir parçasıdır ve dengeli bir yem oluşturmak için beslenme uzmanı tarafından kullanılmalıdır. Toz yemlerdeki (mash feeds) yeterli nem, kondisyonerdeki buhar alımını iyileştirerek daha iyi partikül yapışması, ısı transferi, nişasta jelatinleşmesi ve nihayetinde daha iyi pelet kalitesi sağlar.

Bununla birlikte, nemin yem partiküllerine bağlı olduğundan ve mikropların gelişebileceği bir ortam yaratmak için serbest olmadığından emin olmak önemlidir.

NEM YÖNETİMİ İÇİN ÇÖZÜMLER
Geçmişte nem yönetimi teknolojisi basit bir kavramdı. Tipik bir nem yönetimi ürününde yüzey aktif maddeler ve organik asitler bulunmaktaydı ve bu alanda çok az yenilik ve gelişme söz konusuydu.

Yüzey aktif madde, su gerilimini kırma ve su damlacıklarının yem partikülleriyle daha fazla temas edecek şekilde yem boyunca yayılmasını sağlama rolüne sahipti; propiyonik asit ise küf ve mayayı engellerdi.

Perstorp Animal Nutrition, tahıllarda, yemlerde ve yem ham maddelerinde küf oluşumunun engellenmesi için organik asit esterlerini piyasaya süren ilk şirket olmuştur. Bu moleküller o kadar yeniydi ki, herhangi bir tarımsal süreçte bunları ilk değerlendirenler onlar oldu.

Gliserol ile esterleştirilmiş propiyonik asidin kovalent bağının, propiyonik asitlerin tuzlarından daha kararlı ve daha az aşındırıcı olduğu kanıtlanmıştır. Küf önleyici olarak bu ürünler, propiyonik asitlerin yem maddelerinde daha uzun süre tutulmasını sağlar.

Devenish Nutrition Limited, Perstorp Animal Nutrition ile iş birliği yaparak SmartMoisture® adlı yeni nesil nem yönetimi ürününü oluşturmak için gliserol teknolojisiyle esterlenmiş propiyonik asit uygulamalarını geliştirdi.

Bu nedenle propiyonik asidin gliserol esterleri, stabilizatör olarak uçucu propiyonik asidi yemde daha uzun süre tutmaya yardımcı olur. Ayrıca yüzey aktif maddeler, su gerilimini azaltarak nemin yem partikülleri arasında daha eşit bir şekilde yayılmasını sağlar. Bu kombinasyon, nem içeriğini iyileştirmeye, pelet kalitesini artırmaya, küf ve maya gelişimini engellemeye yardımcı olarak nihayetinde güvenli ve yüksek kaliteli hayvan yemi üretilmesine olanak sağlar.

Su aktivitesi, nemin ne kadar iyi emildiğinin ve nemi emmek için ne kadar alan kaldığının açık bir göstergesidir.

Eğer bir ürün yemdeki su aktivitesini azaltabiliyorsa, bu nemin etkili bir şekilde emildiği anlamına gelir. Su aktivitesi sonuçları, bir nem yönetimi programının hangi yönde ilerlemesi gerektiğine bakarken dikkate alınmalıdır.

Propiyonik asitin gliserol esterleri ile yüzey aktif maddelerin kombinasyonu, su aktivitesini azaltmadaki etkinliğini kanıtlamıştır. Nem seviyeleri arttığında su aktivitesi de artacaktır. Bunun aksine, SmartMoisture® solüsyonuna nem eklendiğinde su aktivitesi azalmıştır.

Grafik 1’deki çizgili çubuklar kontrol numunelerini, düz çubuklar ise %1, %2 ve %3 oranında SmartMoisture®/su solüsyonu eklenmiş yemleri temsil etmektedir.

Nem ilavesiyle SmartMoisture’ın su aktivitesini azaltmada dikkate değer bir etkisi olduğu görülmüştür.

Grafik 1. Bitmiş yemde su aktivitesinin azaltılması. Çizgili çubuklar = kontrol, düz çubuklar = SmartMoisture®

SMARTMOISTURE® İLE NİŞASTA JELATİNLEŞMESİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ
Devenish’in itibarı, müşterilerimize beslenme desteği sağlamak üzerine kurulmuştur. Eklenen nemin yemin besin değerini etkilememesini sağlamak önemlidir. Bunu göz önünde bulundurarak, nişasta jelatinleşmesini ve bunun rasyon üzerindeki etkisini iyileştirmek, karma ve ekstrüde yemlerde bizim için odak noktası olmuştur.

Yakın zamanda yapılan bir denemede, %47 nişasta içeriğine sahip bir yeme %1 nem (kontrol) veya %1 SmartMoisture® eklenmesinin etkisini değerlendirdik. Nişasta jelatinleşmesi bir Diferansiyel Taramalı Kalorimetre kullanılarak ölçüldü. Grafik 2 ve 3’te gösterildiği gibi, SmartMoisture® hem yemdeki jelatinleşmiş nişasta yüzdesinde hem de nişastanın jelatinleşme oranında iyileşme sağlamıştır.

Grafik 2. Bitmiş yemdeki jelatinleşmiş nişasta yüzdesi
Grafik 3. Nişastanın jelatinleşme oranı

Nişasta jelatinleşmesini iyileştirerek şunları yapabiliyoruz:
– Pelet kalitesini iyileştirme (PDI)
– Yemdeki ince tozları/tozu azaltma
– İnce bağırsakta glikoz emilimini artırma

ENERJİ TASARRUFUNU EN ÜST DÜZEYE ÇIKARMA VE VERİMİ ARTIRMA
Propiyonik asidin gliserol esterleri ve yüzey aktif maddeler, grafik 4 ve 5’te görebileceğiniz gibi enerji kullanımını azaltma ve/veya verimi artırma açısından tutarlı sonuçlar sergilemiştir. Bunu yaparken, operasyonel maliyetler azalır ve SmartMoisture® uygulayan fabrikaların karlılığı artar.

Grafik 4. SmartMoisture®’ın enerji tasarrufu potansiyeli. Çizgili çubuklar pozitif kontrole karşı yapılan denemeleri temsil etmektedir
Grafik 5. SmartMoisture® ile verimin artırılması. Çizgili çubuklar pozitif kontrole karşı denemeleri temsil etmektedir

HİZMET SEVİYESİ YAKLAŞIMI
Nem yönetimi çözümleri sunmak, bırak ve git tarzında bir ürün sunumu değildir. Bu ürünün maksimum fayda sağlaması için çeşitli uzmanlar tarafından desteklenmesi gerekir. Optimum öğütme verimliliği sağlamak için çeşitli koşullandırma, peletleme ve soğutma ayarlarının dikkate alınması ve ayarlanması gerekir.

Devenish, dünya genelindeki ekibimizde bulunan çeşitli yem öğütme uzmanları aracılığıyla, yem değirmenciliği konusunda destek sunmaktadır.

SONUÇ
Nem yönetimi, kayıpları yöneterek maliyetleri düşürmek ve daha sürdürülebilir fabrikalar oluşturmak için her yem fabrikasındaki stratejinin önemli bir parçası haline gelmiştir. Bugüne kadar elde ettiğimiz sonuçlar ve devam eden araştırmalar, daha fazla performans avantajı sağlamak için çok sayıda parametrede iyileştirmeler yapılabileceğini göstermektedir.

Janus Fouche Hakkında
Janus Fouche üniversiteden (RAU) 2004 yılında mezun oldu. Güney Afrika’da yem öğütme verimliliği ve nem yönetimi programlarını denetleyerek ve doğrulayarak 6 yıl geçiren Fouche, 2012 yılında yem katkı maddelerine odaklanan Afrika Satış Müdürü olarak görev yaptı ve bu süre zarfında AFMA’nın (Animal Feed Milling Association) teknik komitesinde görev aldı. Devenish Nutrition Ltd’ye 2018 yılında Sahra Altı Afrika Bölge Müdürü olarak katılan Janus Fouche, 2019 yılında Global Ürün Müdürü olarak SmartMoisture® uygulamasını başlattı ve dünya çapındaki büyük yem fabrikalarında nem yönetimi programlarını hayata geçirdi.