Sıcaklık stresi besi sığırlarında ortalama günlük kazancı (ADG) bozabilir, ancak dünyanın dört bir yanındaki beslenme uzmanlarına ve çiftçilere kayıpları tahmin etmelerine ve üretimi yeniden kazanmak için adımlar atmalarına yardımcı olacak yeni araçlar bulunuyor. Ayrıca, yakın zamanda yapılan bir araştırmada, besi sığırları için sıcaklık stresi ve ölümle bağlantılı spesifik kritik sıcaklık incelendi. Görünüşe göre bazı ırklar bu tür zorluklarla daha iyi başa çıkmak için özel bir yönetime ihtiyaç duyuyor.
Ruminant Teknik Destek
Lallemand Animal Nutrition
BESİ SIĞIRLARINDA SICAKLIK STRESİ NEDEN BİR SORUN?
Sığırlar vücutlarının içinde ısı üreten bir motorla yaşarlar: rumenleri. Rumen fermantasyon yoluyla ısı üretir. Buna ek olarak, sığırların terleme yeteneği sınırlıdır ve ortalama bir insanın terleme kapasitesinin yalnızca %10’u kadardır. Sığırların iç sıcaklıklarını düzenlemelerinin ana yolu nefes alıp vermektir. Solunum hızının gözlemlenmesinin, sıcaklık stresinin gözle görülür belirtilerini tespit etmenin kolay bir yolu olmasının nedeni de budur.
Tüy rengi, tüy uzunluğu ve yağ örtüsünün derecesi gibi diğer faktörler de sıcaklık stresinin şiddetini değiştirebilir (Horner, 2015). Bitim dönemindeki sığırlar, yalıtım görevi gören yağ örtüsü nedeniyle daha şiddetli sıcaklık stresi yaşayabilir.
BESİ SIĞIRLARI İÇİN KRİTİK SICAKLIKLARA İLİŞKİN YENİ VERİLER
Fransa ve İtalya gibi farklı ülkelerde yapılan farklı çalışmalar karşılaştırıldığında, sığırların bölgenin normal iklimine uyum sağlayabildiği görülüyor. İlginç bir şekilde, Fransa’dan gelen sığırlar, daha güneyde olan İtalya’dan gelen sığırlara göre daha düşük sıcaklıklara daha iyi adapte olmuştur.
Fransa’dan araştırmacılar (Morignat ve diğ., 2015), yüksek sıcaklıkların (termonötr bölgenin her 1° üzerinde) ölüm riskini %4,4 ila 5,6 arasında artırdığını göstermiştir. Bu sonuçlar diğer araştırmacılar tarafından da doğrulanmıştır. Süt sığırlarıyla yapılan çalışmalar sürü büyüklüğünün, ırkının ve yaşının sıcaklık-nem indeksi (THI) ile bağlantılı ölümler üzerinde bir etkisi olmadığını göstermektedir (Crescio ve diğ., 2010).
Sıcakla başa çıkma yeteneği, besi sığırların olağan termonötr sıcaklığının yanı sıra bölgenin olağan iklimiyle de ilgilidir. Daha sıcak dönemlerle karşı karşıya kaldıkça, üreticilerin çözüm bulmaları ve sıcaklıklar olağandışı seviyelere ulaştığında sonuçları hafifletmeleri gerekir.
Isı yükünün azaltılması; ahır tasarımı, gölgelikler, hava sirkülasyonu için fanlar ve yeterli su tedarikinin sağlanması yoluyla gerçekleştirilebilir. Çiftlik yöneticileri ayrıca, besi sığırlarında etkili olduğu kanıtlanmış mikrobiyal bazlı çözümlerin kullanılması da dahil olmak üzere, performans üzerindeki etkileri azaltmak için besleme yaklaşımlarına bakabilir.
Pratik ipuçları
• Ahır tasarımı ve soğutma stratejileri
o Havalandırma: ahırın her yerinde (bölmelerin ve yemliklerin üstünde)/ fıskiyeler
o Günün en sıcak dönemlerinde otlatma yapılmaması
o Taze, temiz ve kolay erişilebilir içme suyu (sürünün %10’u aynı anda içebilir)• Besleme
o Taze/lezzetli diyetler
o Kolay sindirilebilir yem (kaliteli kaba yem)
o Diyetin enerji içeriğini artırın ancak ciddi değişikliklerden kaçının
o Antioksidan durumunu destekleyin
o Artan tampon kapasitesi ile rumen asidozunu önleyin
o Beslenme davranışını iyileştirin: öğün sıklığının artmasıyla çiğneme/ruminasyon süresi• Planlama çalışması
o Dinlenme
o Sıcak dönemlerde hareket yok
o Serin dönemlerden hemen önce yemleyin ve yemi daha sık artırın
o Herhangi bir stresten/taşımadan kaçının
SICAKLIK STRESİNİ AZALTMAK İÇİN BESİN YARDIMCILARI
Yüksek sıcaklıklar, stres hormonu olarak bilinen kortizol salgılanmasını tetikler. Bilim insanları, sığırlarda sıcaklık stresinin doğuştan gelen bağışıklığı etkileyebileceğini, enflamatuar paternleri bozabileceğini ve antioksidan kapasiteyi etkileyebileceğini göstermiştir (Li ve diğ., 2021). Besleme, antioksidan kapasiteyi dengelemeye, enflamasyonu azaltmaya ve sindirim rahatsızlığını iyileştirmeye yardımcı olabilir.
• Antioksidan dengesinin korunması
Uygun kalite ve miktarda antioksidan takviyesi, hayvanların sıcaklık stresiyle daha iyi başa çıkmalarına ve antioksidan kapasitelerini yeniden dengelemelerine yardımcı olabilir. Selenyumla zenginleştirilmiş maya (ALKOSEL) gibi biyoyararlanımı yüksek spesifik bir antioksidan ve süperoksit dismutaz (SOD) bakımından zengin bir takviyenin (MELOFEED) yüksek sıcaklık stresi ortamında verilmesinin aşağıdaki sonuçları sağladığı görülmüştür:
– Antioksidan kapasitesinde artış (Niwinska and Andrejewski, 2017; Lallemand Animal Nutrition şirket içi verileri, 2020),
– Kilo alma kayıplarında azalma: 28 günlük takviyeden sonra + 5,8 Kg artış (Şekil 1).
• Stres altında daha iyi rumen fonksiyonu için canlı maya
Besleme ayrıca iltihaplanmayı azaltmaya ve sindirim stresini sınırlamaya yardımcı olabilir. 2020 yılında Perdormo ve diğerleri, belirli bir sıcaklık stresi dozunda (20×109 CFU/baş/gün), canlı maya S. cerevisiae CNCM I-1077 ile beslemenin, kan örneklerinde daha az enflamatuar bileşik bulunmasıyla enflamasyon belirtilerini azalttığını göstermiştir (Şekil 2).
Şekil 2. Sıcaklık stresi döneminde canlı maya takviyesinin Serum Amiloid A (kan inflamasyon biyobelirteci) üzerindeki etkisi (Perdomo at el., 2020’den).
Bu çalışma aynı zamanda sindirim refahındaki iyileşmeyle ilişkilendirilebilecek ruminasyon davranışı gibi gözle görülür belirtilerde de iyileşme olduğunu göstermektedir.
İtalya’da (2015) Charolais sığırlarıyla ticari bir çiftlikte yürütülen bir başka çalışmada, hayvanlara S. cerevisiae CNCM I-1077 verildiğinde, kontrol grubuna kıyasla 70 civarında THI altında ADG’de %5’lik bir artış görülmüştür.
Ayrıca, bu çalışmada rumen pH’sının gerçek zamanlı olarak ölçülmesini sağlayan bir pH bolus sistemi kullanılmıştır. Sıcaklık stresi koşullarında rumen pH’sının düştüğü (Şekil 3) ve bunun yem alımındaki güçlü değişimler ve tükürük tamponlama kapasitesinin kaybı (nefes nefese kalma) ile bağlantılı olduğu doğrulanmıştır.
S. cerevisiae CNCM I-1077, LEVUCELL SC, özellikle hayvan sıcaklık stresi koşulları altındayken rumen pH’ının dengelenmesine yardımcı olur.
Biliyor musunuz?
Wagyu paradoksu
Wagyu sığırları, yumuşak, elastik ve ince tüyleri sayesinde (diğer ırklara kıyasla doğal olarak daha düşük kortizol seviyelerine ek olarak) yüksek sıcaklıklarla başa çıkmaya daha hazırlıklıdır. Wagyu sığırlarının çoğu 80 civarında bir THI değeri ile 23,8°C’nin (75°F) üzerindeki sıcaklıklardan etkilenecektir (Saint-Pierre ve diğ., 2003’e göre diğer ırklar için bu değer 72’dir). Buna ek olarak, belirli Japon Wagyu ırkları (Japon Kahverengi Wagyu, Akaushi, vb.) siyah Wagyu’dan biraz daha yüksek sıcaklıklara tolerans gösteriyor gibi görünmektedir. Bununla birlikte, Wagyu sığırlarının et kalitelerini garanti altına almak ve diğer ırklara kıyasla daha uzun bitirme süresini tolere etmek için daha az stres yaşaması gerekir (Horner, 2015).
Referanslar
1. Crescio, M. I., F., Forastiere, C., Maurella, F., Ingravalle, G., Ru. 2010. Heat-related mortality in dairy cattle: A case crossover study. Preventive Veterinary Medecine. 1;97(3-4):191-7
2. Horner, J. 2015. Managing Stress Heat in Wagyu Cattle. Waguy World, May / June 2015, page-page.
3. Lallemand Animal Nutrition internal data: trials LEVUCELL SC Italy 2015, LEVUCELL SC Texas TAMU 2015, ALKOSEL+ MELOFEED beef France 2014.
4. Li, H., Y. Zhang, R. Li, Y. Wu, D. Zhang, H. Xu, Y. Zhang, and Z. Qi. 2021. Effect of seasonal thermal stress on oxidative status, immune response and stress hormones of lactating dairy cows. Anim. Nutr. 7:216–223.
5. Morignat, E., E., Gay, J.-L., Vinard, D., Calavas, V., Hénaux. Quantifying the influence of ambient temperature on dairy and beef cattle mortality in France from a time-series analysis. EnvironmentalResearch, 140(2015), 524–534.
6. Niwinska, B., M., Andrzejewski. 2017. The effects of forms of selenium in supplement on the diet–cow–calf transfer of selenium in Simmental cattle. Czech Journal of Animal Science, 62(5):201-210
7. Perdomo, M. C., Marsola, R. S., Favoreto, M. G., Adesogan, A., Staples, C. R., & Santos, J. E. P. 2020. Effects of feeding live yeast at 2 dosages on performance and feeding behavior of dairy cows under heat stress. Journal of dairy science, t103(1), 325-339.
8. St-Pierre, N.R., B., Cobanov, G., Schnitkey. Economic Losses from Heat Stress by US Livestock Industries. 2003. Journal of Dairy Science 103(supplement), 52-E77
Bruno Martin Hakkında
Bruno Martin, ruminant hayvanların beslemesi konusunda uzmanlaşmış bir ziraat mühendisidir. Yem endüstrisi, çiftçi besleme danışmanlığı ve genel yönetim (konfor, ahır mühendisliği, sağlık yönetimi) konularında deneyim sahibidir. Ağırlıklı olarak önde gelen Fransız yem şirketlerinde çalışmıştır (premiks, peletlenmiş yem …). Formülasyon, saha araştırması, ürün geliştirme (mineral, peletlenmiş yem …) ve uluslararası düzeyde çiftçilik konularında birçok tecrübeye sahiptir.
Güçlü bir besleme ve özellikle asidoz konusunda pratik bir bakış açısına sahip olan Martin, tüm Avrupa’da buzağılar, sıcaklık stresi, sığır eti üretimi ve et koyunları üzerinde çeşitli saha denemelerinde yer almaktadır… Bruno Martin, altı yıldan fazla bir süredir Lallemand Animal Nutrition için teknik destek vermektedir. Önceki işlerinde yıllarca Lallemand müşterisi olmuştur.
