Ulusal Süt Konseyi (USK), bölgelere göre 1 litre çiğ sütün üretim maliyetini 19,08 TL olarak açıkladı. Açıklamaya göre, yem giderleri toplam maliyetin yaklaşık %63’ünü, diğer işletme giderleri ise %37’sini oluşturuyor.
Ulusal Süt Konseyi (USK), Aralık 2025 itibarıyla bölgelere göre 1 litre çiğ sütün üretim maliyetlerini açıkladı. Üniversiteler ile sektörün tüm taraflarının katkısıyla oluşturulan maliyet formülüne göre Marmara, Ege, İç Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde 1 litre çiğ sütün üretim maliyeti 19,08 TL olarak hesaplandı.
MALİYET HESABININ ARKA PLANI
USK’nin maliyet çalışması; Holstein ırkı, 600 kg canlı ağırlık ve günlük 20 litre süt verimi varsayımına dayanıyor. Hesaplamada yem giderleri başta olmak üzere işçilik, su, elektrik, sağlık, sigorta, faiz ve amortisman kalemleri maliyete dahil edilirken, tüm girdilerin vadeli satın alındığı kabul ediliyor. Yem giderleri toplam maliyetin yaklaşık %63’ünü oluştururken, diğer işletme giderleri %37 seviyesinde yer alıyor.
Dikkat çeken bir diğer unsur ise bu hesaplamaya çiğ süt destekleme priminin dahil edilmemiş olması. Bu durum, açıklanan rakamların üreticinin “net” maliyetini yansıttığını ve destekler hariç gerçek üretim yükünü ortaya koyduğunu gösteriyor.
BÖLGESEL EŞİTLİK, YAPISAL SORULAR
USK tablolarında tüm bölgelerde litre başına maliyetin aynı seviyede çıkması, ilk bakışta bölgesel farkların sınırlı olduğu izlenimini yaratıyor. Ancak sektör temsilcileri, bu durumun ortalama varsayımlara dayalı bir modelleme sonucu olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle yem tedariki, kaba yem kalitesi, enerji maliyetleri ve işletme ölçeği gibi unsurların sahada bölgesel farklılıklar yarattığı vurgulanıyor. Bu noktada USK’nin de altını çizdiği gibi, açıklanan tabloların her üretici tarafından kendi işletme koşullarına göre yeniden uyarlanması büyük önem taşıyor.
FİYAT POLİTİKALARI İÇİN KRİTİK BİR EŞİK
Açıklanan 19,08 TL’lik maliyet seviyesi, çiğ süt referans fiyatlarına yönelik tartışmaları yeniden gündeme taşıyor. Üretici cephesinde bu rakam, yalnızca maliyeti karşılayan bir eşik olarak değerlendirilirken; sürdürülebilirlik, yatırım ve hayvan varlığının korunması için maliyet üzerinde bir satış fiyatının zorunlu olduğu ifade ediliyor.
Özellikle yem maliyetlerinin toplam giderler içindeki payı dikkate alındığında, yem fiyatlarındaki olası artışların çiğ süt maliyetini çok kısa sürede yukarı çekebileceği ve mevcut dengeyi daha da kırılgan hale getirebileceği belirtiliyor.
SEKTÖR İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
USK’nin bölgesel maliyet çalışması, yalnızca bir tablo değil; aynı zamanda çiğ süt piyasasında fiyat, destekleme ve sürdürülebilir üretim başlıklarının birlikte ele alınması gerektiğine işaret ediyor. Mevcut maliyet seviyeleri, önümüzdeki dönemde hem üretici gelirlerinin korunması hem de süt arzının devamlılığı açısından politika yapıcılar için önemli bir referans niteliği taşıyor.
