Lezzet ve kabul edilebilirlik arasındaki denge: Evcil hayvan mamalarının lezzetini artırmak

Evcil hayvan mamalarında lezzet bilimi, fonksiyonellik ile duyusal performans arasında denge kurmaya dayanır. Köpekler ve kediler mamayı değerlendirirken ağırlıklı olarak koku alma duyularına güvenirken, insanlar kaliteyi tazelik, temiz aroma ve genel olarak hoş bir besleme ortamı ile ilişkilendirir. Bu durum ikili bir gereklilik ortaya çıkarır: Evcil hayvanlar için güçlü lezzet sinyalleri ile insan bakıcılar için kontrollü ve rafine bir aroma.

Dr. Anne Winkler
Aromalar ve Tatlandırıcılar Global Ürün Müdürü
Phytobiotics Futterzusatzstoffe GmbH

EVCİL HAYVAN MAMASI TASARIMINDA İKİLİ ZORLUK
Modern evcil hayvan maması geliştirme süreci, ileri düzey beslenme bilgisi ile davranışsal ve duyusal bilimi bir araya getirir. Proteinler, tahıllar ve temel besin maddelerine dayalı dengeli formülasyonlar sağlık ve performansı destekler, ancak lezzetlilikten kaynaklanan gönüllü tüketim gibi belirleyici bir faktörü otomatik olarak garanti etmez.

İştahı uyarmak ve tutarlı besleme davranışını teşvik etmek amacıyla üreticiler uzun süredir, sindirilmiş hayvansal proteinlerden oluşan ve köpekler ile kediler için doğal olarak çekici olan yoğun etsi aromalar sağlayan protein hidrolizat (digest) gibi lezzet artırıcılarına güvenmektedir. Ancak bu bileşenler evcil hayvanları güçlü bir şekilde cezbetse de karakteristik kokuları üretim ortamlarında ve evde besleme durumlarında hoş olmayan bir koku olarak algılanabilir.

Günümüzün evcil hayvan sahipleri, evcil hayvanlar tarafından yüksek kabul gören, aynı zamanda insanlar için de hoş ve kullanımı kolay mamalar beklemektedir. Bu değişim, yeni nesil lezzetlilik çözümlerine olan talebi hızlandırmaktadır. Bu teknolojiler, sadece mama alımını artırmakla kalmayıp, aroma algısını da iyileştirip dengelemek için tasarlanmıştır.

PetArom sistemleri hem lezzet düzenleyiciler hem de aroma dengeleyiciler olarak işlev görür, evcil hayvanlar için duyusal ipuçlarını en üst düzeye çıkarırken, protein hidrolizat bazlı formülasyonlardan kaynaklanan ve insanlar tarafından rahatsız edici olarak algılanan kokuları azaltır.

PetArom Beef P dahil olmak üzere, yüksek lezzeti rafine aroma profiliyle desteklemek üzere tasarlanan PetArom portföyü, yeni nesil lezzet artırıcıları temsil eder. Bilimsel temelli ve türlere uyarlanmış bu ürünler, evcil hayvanlara lezzet keyfi, sahiplerine ise duyusal rahatlık sunmak üzere geliştirilmiştir.

Photo: Freepik

BESİNSEL DENGEDEN DUYUSAL KEYFE
Lezzet bilimi, fonksiyonellik ile duyusal performans arasında denge kurmaya dayanır. Köpekler ve kediler mamayı değerlendirirken ağırlıklı olarak koku alma duyularına güvenirken, insanlar kaliteyi tazelik, temiz aroma ve genel olarak hoş bir besleme ortamı ile ilişkilendirir. Bu durum ikili bir gereklilik ortaya çıkarır: Evcil hayvanlar için güçlü lezzet sinyalleri ile insan bakıcılar için kontrollü ve rafine bir aroma.

PetArom Beef P, bu duyusal boşluğu doldurmak için geliştirilmiş yeni nesil bir lezzet arttırıcıdır. Karakteristik sığır eti ve ciğer profiliyle, köpekler için mamanın çekiciliğini artırırken, protein hidrolizat veya hayvansal ham maddelerle ilişkili istenmeyen kokuları seçici bir şekilde maskeler.

Sonuç, hedefe yönelik bir lezzet optimizasyonudur: Evcil hayvanlar için artan gönüllü mama tüketimi; üretim alanlarında ve ev ortamlarında ise daha temiz ve daha kabul edilebilir bir aroma profili.

LEZZET ARTIRICININ ARKASINDAKİ BİLİM
PetArom’un performansının temelinde aroma kimyası ve duyusal fizyoloji yer alır. Seçilmiş amino asitleri ve küçük peptitleri, ısıl işlem sırasında maillard tipi reaksiyonları destekleyen doğal öncüller olarak görev yapar. Bu reaksiyonlar, taze pişmiş gıdalarda algılanan kavrulmuş ve etsi aroma kokularıyla ilişkilidir. Bu mekanizma, aromanın yoğunluğunu, derinliğini ve zaman içindeki kalıcılığını destekler.

PetArom Beef P yüksek ısıl stabiliteye sahiptir ve üretim sürecinin farklı aşamalarında kullanılabilir:
Ko-ekstrüzyon: Protein hidrolizatı veya et bazlı matriksle karıştırılarak 125–160 °C’de işlenir ve kontrollü esmerleşme reaksiyonlarını destekler.
Ekstrüzyon sonrası kaplama: Suda çözündürülerek protein hidrolizatı ile birlikte uygulanır; aroma ifadesini ve maskeleme performansını hassas şekilde ayarlamaya olanak tanır.
Kısa süreli ısıl işlemler: Sterilize veya yarı nemli formatlar için uygundur ve duyusal performanstan ödün vermez.

Bu işleme esnekliği, PetArom’un hem kuru hem de yaş mama sistemlerine sorunsuz şekilde entegre edilmesini sağlar; tutarlı lezzet ve rafine bir aroma profili sunar.

DENEME TASARIMI: LEZZETLİLİĞİN TEST EDİLMESİ
PetArom Beef P’nin mama kabulü üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla, Brezilya’da tanınmış bir evcil hayvan araştırma merkezi olan Rancho de Pedra’da kontrollü bir lezzet çalışması yürütüldü. Yirmi yetişkin köpek, eşleştirilmiş karşılaştırmalı iki kâse testine katıldı. Bu testte, her köpek her seansta 30 dakika boyunca iki mamaya aynı anda erişebildi.

İki temel davranışsal gösterge kaydedildi:
Kendiliğinden kabul: Her bir mamanın göreceli tüketim oranı
İlk tercih: Köpeğin ilk yaklaştığı ve tükettiği mama

Bu çift kriterli değerlendirme, gerçek tercihi ve beslenme motivasyonunu ölçmek için güçlü bir yöntem sunmaktadır.

DENEMELERDE KULLANILAN MAMALAR
Şeffaflığı desteklemek ve deneme tasarımına net bir genel bakış sunmak amacıyla, tüm denemelerde kullanılan mamalar Tablo 1’de özetlenmiştir.

Sonuçlar: Mama tercihleri artık daha kolay
Tüm denemeler, günde bir kez beslenen 20 yetişkin köpek üzerinde, standart iki kap tercih testi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Lezzet, kendiliğinden kabul (tüketim payı) ve ilk tercih davranışı üzerinden değerlendirilmiştir.

Başlangıç doğrulaması – Protein hidrolizatın kabul üzerindeki belirleyici rolünün teyidi
Referans noktası oluşturmak amacıyla köpeklere şu mamalar sunulmuştur:
Mama A: Protein hidrolizatı içermeyen premium köpek maması
Mama B: Aynı mama + %3 protein hidrolizatı

Beklendiği üzere protein hidrolizatı, kendiliğinden tüketimi ve ilk tercih oranını anlamlı şekilde artırmış; lezzetteki temel rolünü doğrulayarak çalışma modelini geçerli kılmıştır. Tercih, kontrol mamasında yaklaşık 50/50 iken, protein hidrolizat içeren mamada yaklaşık 84/16’ya kaymıştır. Bu durum, protein hidrolizatın mama tüketimini yönlendiren ana unsur olduğunu açıkça göstermektedir.

Mama B, sonraki tüm testler için doğrulanmış ticari referans olarak kullanılmıştır (Şekil 1).

Şekil 1. Evcil hayvan mamalarına protein hidrolizat ilavesinin etkileri ve protein hidrolizatın temel lezzet faktörü olarak rolünün doğrulanması

DENEME 1 – Protein hidrolizatı olmadan PetArom Beef P
Protein hidrolizatından bağımsız olarak PetArom’un kendi etkisini değerlendirmek amacıyla köpeklere şu mamalar sunulmuştur:
Mama A: Protein hidrolizatı içermeyen premium köpek maması
Mama C: Aynı mama + 100 kg mamaya 20 g PetArom Beef P
(her iki mama da protein hidrolizatı içermemektedir)

PetArom tek başına lezzeti anlamlı düzeyde artırmıştır. Tercih, kontrol mamasında yaklaşık 50/50 iken, PetArom içeren mamada yaklaşık 70/30’a kaymıştır. Bu sonuç, kendiliğinden kabul ve gönüllü mama tüketiminde net bir artış olduğunu göstermektedir.

Karşılaştırma amacıyla, %3 protein hidrolizatı içeren pozitif kontrol maması, Mama A’ya karşı yaklaşık 84/16’lık bir tercih oranı sağlamıştır. Bu durum, PetArom’un tek başına belirgin bir lezzet avantajı sunmasına rağmen, protein hidrolizatın hâlen mama tüketimini yönlendiren ana bileşen olduğunu göstermektedir.
Sonuç
PetArom gönüllü mama tüketimini tek başına artırır; ancak protein hidrolizatın yerine geçmekten ziyade onu tamamlayıcı bir çözüm olarak konumlanmaktadır (Şekil 2).

Şekil 2. Protein hidrolizatı olmadan PetArom Beef P’nin etkileri; lezzeti artırdığını ancak protein hidrolizatın temel tüketim sürücüsü rolünü üstlenmediğini göstermektedir

DENEME 2 – Sinerji: Protein hidrolizatıyla birlikte PetArom
Protein hidrolizatıyla birlikte kullanıldığında PetArom’un sağladığı ek lezzet faydasını değerlendirmek amacıyla, protein hidrolizatı içermeyen kontrolle karşılaştırmalı olarak standart iki kap tercih testi uygulanmıştır. Sunulan mamalar:
Mama A: Protein hidrolizatı içermeyen premium köpek maması
Mama D: Premium köpek maması + %3 protein hidrolizatı + 100 kg mamaya 20 g PetArom Beef P

Sonuçlar, tercih oranının Mama D lehine yaklaşık 94/6’ya yükseldiğini göstermiştir.

Karşılaştırma amacıyla, başlangıç doğrulamasında Mama B (baz mama + %3 protein hidrolizat), aynı protein hidrolizatı içermeyen kontrol mamasına (Mama A) karşı, tercihi yaklaşık 50/50’den 84/16’ya kaydırmıştı.

Bu bulgular, protein hidrolizatın PetArom ile desteklenmesinin yaklaşık 10 puanlık ek bir iyileşme sağladığını ve protein hidrolizatın tek başına gösterdiği etkinin ötesinde, kendiliğinden tüketimi ve ilk tercih oranını artırdığını göstermektedir. PetArom, lezzetli ve etsi aroma profilini güçlendirerek mamanın ilk duyusal çekiciliğini artırmakta ve protein hidrolizatın tüketimi teşvik eden etkisini pekiştirmektedir.

Sonuç
PetArom, protein hidrolizatının performansını güçlendirerek yaklaşık 10 puanlık ek bir sinerji sağlar (Şekil 3).

Şekil 3. PetArom Beef P’nin protein hidrolizatıyla birlikte kullanımının etkileri; protein hidrolizatın tek başına etkisinin ötesinde sinerjik bir lezzet artışı sağladığını göstermektedir

DENEME 3 – PetArom’un protein hidrolizat bazlı mamaları güçlendirmesi
Protein hidrolizatın lezzette kilit bir rol oynadığı doğrulandıktan sonra; PetArom, tipik bir ticari formülasyonu temsil eden standart protein hidrolizatı bazlı bir mama (Mama B) üzerine ilave edilerek değerlendirilmiştir. Sunulan mamalar:
Mama B: %3 protein hidrolizatı içeren premium köpek maması
Mama D: Aynı mama + 100 kg mamaya 20 g PetArom Beef P

PetArom, protein hidrolizatı içeren mamaya eklendiğinde köpekler geliştirilmiş formülasyonu açık şekilde tercih etmiş; seçim oranı Mama D lehine yaklaşık 66/34’e kaymıştır.

Bu sonuç, protein hidrolizat bazlı premium bir formülasyonda dahi anlamlı bir duyusal iyileşme olduğunu ve etkinin tekrar değil gerçek bir sinerji olduğunu doğrulamaktadır.

Sonuç
PetArom, protein hidrolizatı bazlı mamaların lezzetini anlamlı şekilde artırarak formülasyonda değişiklik gerektirmeden duyusal çekiciliği yükseltir.
Bu durum, evcil hayvan maması üreticileri için değerli bir farklılaşma fırsatı sunar — basit ve düşük dozlu bir uygulama ile premium konumlandırma ve daha cazip bir yeme deneyimi sağlanabilir (Şekil 4).

Şekil 4. Protein hidrolizatı bazlı mamaya PetArom Beef P ilavesinin etkileri; protein hidrolizatı üzerine eklenen belirgin bir duyusal iyileşme ve artan lezzeti göstermektedir

DENEME 4 – Doz Yanıtı: Optimum kullanım seviyesinin doğrulanması
PetArom Beef P’nin daha yüksek bir kullanım seviyesinin lezzeti daha da artırıp artırmayacağını değerlendirmek amacıyla, aynı deneme içinde ek bir karşılaştırma yapılmıştır:
Mama B: %3 protein hidrolizat içeren premium köpek maması
Mama E: Aynı mama + 100 kg mamaya 40 g PetArom Beef P

Daha yüksek dozda kullanım köpeklerin tercihinde artışa neden olmuştur; ancak bu artış sınırlı kalmış ve standart kullanım seviyesine kıyasla yalnızca yaklaşık 5 puanlık ek bir iyileşme sağlamıştır.

Bu bulgu, standart dozun hâlihazırda güçlü ve anlamlı lezzet faydaları sunduğunu; dozun iki katına çıkarılmasının ise bu çalışma koşulları altında yalnızca marjinal ek kazanç sağladığını göstermektedir. Farklı deneme veya besleme koşullarında etkiler değişkenlik gösterebilir.

Sonuç
Daha yüksek dozlar sadece marjinal ek faydalar sağladığından, 20 g/100 kg en uygun ve uygun maliyetli kullanım oranı olmaya devam etmektedir (Şekil 5).

Şekil 5. Protein hidrolizat bazlı mamada PetArom Beef P dozunun artırılmasının etkileri; standart kullanım oranının ötesinde sadece marjinal kazançlar sağlamaktadır.

SONUÇ VE GELECEĞE BAKIŞ
Bu çalışma, PetArom Beef P’nin hem tek başına kullanıldığında hem de protein hidrolizatla güçlü bir sinerji oluşturduğunda, lezzeti tutarlı ve anlamlı şekilde iyileştirdiğini açıkça ortaya koymaktadır. Köpekler için aroma derinliğini artırırken, insanlar tarafından algılanan duyusal profili rafine eden PetArom, günümüzün premium evcil hayvan maması pazarını şekillendiren ikili beklentileri başarıyla karşılamaktadır.

Köpekler için PetArom Beef P, beslenme deneyimini zenginleştirerek iştahı, hevesi ve genel yeme keyfini artırır. Evcil hayvan sahipleri için ise daha temiz ve dengeli aroma profili, belirgin şekilde daha hoş ve hijyenik bir öğün ortamı sağlar.
Üreticiler açısından bu faydalar somut stratejik değere dönüşmektedir: artan ürün kabulü, güçlenen premium konumlandırma ve formülasyon karmaşıklığı yaratmadan duyusal deneyim üzerinden farklılaşma imkânı. Buna ek olarak teknoloji, protein hidrolizatın daha verimli ve esnek kullanımını destekleyerek rekabetçi bir endüstri ortamında hem maliyet hem de sürdürülebilirlik avantajları sunar.

Lezzet, sadece gönüllü alım için değil, aynı zamanda uzun vadeli tüketici sadakati ve marka tercihi için de belirleyici faktör olmaya devam etmektedir. PetArom Beef P, hedefe yönelik lezzet biliminin, beslenme, davranış ve duyusal tasarımı birleştirerek evcil hayvan mamasını besin açısından eksiksiz olmaktan çıkarıp gerçekten karşı konulmaz hale nasıl getirebileceğini göstermektedir.

Özetle PetArom, dengeli mamaları ödüllendirici yeme deneyimlerine dönüştürür; evcil hayvanlar, evcil hayvan sahipleri ve üreticiler için somut bir kazanım sunar.

Dr. Anne Winkler Hakkında
Ziraat Bilimleri alanında lisans eğitimini tamamlayan Dr. Anne Winkler, yüksek lisansını Bingen Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nde Ziraat Bilimleri ve Çevre Koruma alanında gerçekleştirmiştir. 2018 yılında ise Martin Luther Üniversitesi Halle-Wittenberg’den Ziraat Bilimleri alanında doktora derecesini almıştır. Güçlü akademik altyapıya sahip olan Dr. Winkler, hâlen Phytobiotics bünyesinde Aromalar ve Tatlandırıcılar Global Ürün Müdürü olarak görev yapmakta ve uzmanlığını bu alanda sürdürmektedir.