Pelet işleme sırasında nem değişiklikleri ve kontrol önlemleri

Ham madde fiyatlarının yükseldiği ve pazar rekabetinin çok şiddetli olduğu günümüzde, yem işletmelerinin, üretim sürecinin tamamında farklı durumlara göre çeşitli faktörleri kapsamlı bir şekilde kontrol etmesi gerekiyor. Böylece ürünün nihai nem içeriği, üreticinin beklediği hedefe ulaşabilir ve pelet yem kalitesi temin edilebilir.

Ignasi Vives
Ürün Yöneticisi – Yem İşleme Optimizasyonu
Adiveter

Nihai peletlenmiş yemin nem içeriği, yem üretimi sırasındaki nem değişimi ile yakından ilişkilidir. Yem üretim sürecindeki toplam nem kaybı %1,5’e kadar çıkabilir. Nem kaybı sadece ekonomik faydaları ciddi şekilde etkilemekle kalmaz, aynı zamanda peletlerin kalitesini ve lezzetini de etkiler. Üretim sürecindeki bu nem değişikliklerini anlamak ve kapsamlı bir şekilde düzenlemek, yem işletmelerinin bitmiş peletlerin nem içeriğini kontrol etme amacına ulaşmalarına yardımcı olabilir.

Burada, işleme sırasında nem içeriğini etkileyen faktörler ile ham maddelerdeki nem değişimi yüzünden tüm proses boyunca kayıpları önlemek ve yem kalitesini artırmak için soğutucu çalışma sürecini kontrol etmek üzere geliştirilen, piyasadaki en yenilikçi ve benzersiz teknoloji olan ADIVETER 4.0’ın nasıl çalıştığı analiz edilecektir.

Öğütme işleminde nem değişimleri
Ham maddelerin öğütülme işlemi sırasında, yüksek hızlı dönen çekiç ile ham madde arasındaki darbe ve sürtünme ile ısı üretilir. Kırma haznesinin içindeki sıcaklık, genellikle 45 ºC ila 50 ºC arasındadır ve dış sıcaklıktan daha yüksektir. Bu prosesteki nem kaybı genellikle %0,5 ile %1,5 arasındadır. Kayıp derecesi parçacık boyutu¹, değirmen çekicinin tipi² ve sıcaklık³ ile ilgilidir.

İyi nem oranı ve kaliteli pelet elde edilmesi için, bu proseste kaybedilen nemin daha sonraki proseslerde eklenmesi gerekir.

Adiveter 4.0 ile karıştırma prosesinde nem değişimleri ve kontrol önlemleri (Pellet Plus Online)
Öğütme prosesinden sonra, ham maddeler karıştırıcıda homojen bir küspe elde etmek için karıştırılır. Karıştırılan tozun nem içeriği %12,5’in çok altında olduğunda, karıştırma sırasında atomize serbest su ilave edilmesi önerilir. Ancak bu açıdan da birçok sorun bulunur:
1. Tutma performansı düşüktür.
2. Serbest su, su aktivitesini arttırır ve küf riskini yükseltir.
3. Bunlara dikkat edilmesi gerekir:
a. Karıştırma zamanı,
b. Serbest su ekleme zamanı,
c. Başlığın konumu, açısı ve püskürtme etkisi,
d. Doğru ekleme yapılması.

Pellet Plus Online, bahsedilen bu sorunları yaşamamak için sunulan bir çözümdür ve hidratlama çözeltisinin (su + Re-Hydra Pro (Yüzey aktif madde ve küf önleyici madde)) optimize edilmiş bir dozaj ekipmanı ile birlikte, her partinin karıştırılması sırasında gerçek zamanlı nem kontrolü sağlar.

Re-Hydra Pro, suyun yüzey gerilimini azaltarak, suyun yem partiküllerine sabitlenmesine ve daha homojen nem dağılımının sağlanmasına yardımcı olur ve küçük moleküllü organik asitler sayesinde su aktivitesinin etkin bir şekilde kontrol edilmesini sağlar.

Şartlandırma işlemi sırasında nem değişimleri
Yemin şartlandırılması ve tavlanması, malzemelere, granülatöre girmeden önce buhar verilerek hidrotermal uygulama yapılması demektir; böylece toz halindeki malzemenin fiziksel ve kimyasal özellikleri iyileştirilir.

Şartlandırmadan sonra malzemenin nem içeriği, nem açısından makul seviye olan %14 ile %15,5 arası olmalıdır. Çünkü bu koşul altında üretilen ve işlenen pelet yeminin işleme kalitesi iyidir; bitmiş ürünün nem içeriği, standart gereksinimleri karşılamayı kolaylaştırır. Ancak kuru ve sıcak mevsimlerde, şartlandırıcıdan sonra %14 nem içeriğini korumak zordur. Şartlandırma nemi, şartlandırma zamanı ve buhar miktarı ayarlanarak arttırılabilir; Adiveter teknisyenlerinin çok fazla deneyime sahip olduğu konu da bu kısımdır.

Granülasyon prosesinde nem değişimleri ve kontrol önlemleri
Peletleme sırasında, yem sıcaklığı 8 ºC ila 15 ºC artar, bu değerler sürtünme ve ekstrüzyon nedeniyle makul kabul edilebilir ve nem %0,5 civarında kalır.

Makul sıkıştırma oranı önemlidir, daha fazla sıkıştırma yaparsanız, granülasyon prosesi sırasında daha fazla sürtünme direncine sahip olursunuz ve bu da pelet kalitesi ve nem içeriğini olumsuz etkiler.

Adiveter 4.0 (Cooler Plus) ile soğutma prosesinde nem değişimi ve kontrol önlemleri
Soğutucunun işlevi, pelet granülatöründen gelen sıcak peletleri soğutmaktır, genellikle ortam sıcaklığı 5 ºC’den fazla olmaz. Çalışmalar, soğutucuda peletlerin sıcaklığının genellikle 11 ºC azaldığını ve peletlerin neminin %1 oranında azaldığını göstermiştir. Partikül soğutma kontrolü için anahtar parametre Cooler Plus’tır. Cooler Plus ile, mevsime bağlı olarak 0,15 pp ile 0,4 pp arasında yaşanan kayıplar konusunda yardımcı olan bazı parametreleri kontrol ederek, gerçek zamanlı bir izleme yapıyoruz.

Aşırı soğutma havası hacmine ve uzun soğutma süresine sahip olmak, üründe aşırı nem kaybına neden olacaktır ve bu da işletmenin verimliliğini etkileyecek ve ayrıca daha az PDI’ye sahip olan nihai yem kalitesine neden olacaktır.

Ham madde fiyatlarının yükseldiği ve pazar rekabetinin çok şiddetli olduğu günümüzde, yem işletmelerinin, üretim sürecinin tamamında farklı durumlara göre çeşitli faktörleri kapsamlı bir şekilde kontrol etmesi gerekiyor. Böylece ürünün nihai nem içeriği, üreticinin beklediği hedefe ulaşabilir ve pelet yem kalitesi temin edilebilir. Ekonomik faydaları, işletmenin şiddetli pazar rekabetinde iyi bir konuma sahip olmasını sağlar.

Dipnotlar
¹İstediğimiz partikül boyutu ne kadar küçük olursa, nem kaybı o kadar yüksek olur. Daha küçük bir partikül boyutu, unun daha yüksek bir sıcaklık almasını ve nemi daha iyi emmesini sağlar; bunlar nişastanın jelatinleşmesini hızlandırmak için kilit noktalardır.
²Bir valsli değirmende ve tezgah üstü değirmendeki nem kaybı, bir çekiçli değirmendekine kıyasla önemli ölçüde daha düşüktür.
³Öğütme sırasında emiş havasının makul bir şekilde hazırlanması.