Fosfor, organizmanın yeterli bir zaman dilimi içinde optimal büyümesi ve gelişmesi için hemen hemen tüm yaşam formlarının ihtiyaç duyduğu bir mikro besindir. Bu fosfor hayvanlara, yem fosfatları şeklindeki katkıların yeme ikame edilmesiyle verilir. Research and Markets’in Yem Fosfatları Pazar Araştırması Raporu’na göre, 2022’de 3,45 milyar dolar olarak tahmin edilen küresel yem fosfatları pazar büyüklüğünün, 2027 yılına kadar 4,31 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor.
Muhammed Akatay
Yem fosfatları, optimum büyümeyi sağlamak, performansı, doğurganlığı ve kemik gelişimini artırmak için hayvan beslenmesinde kullanılır ve hayvanlara genellikle kalsiyum ve magnezyum ile birlikte verilir.
Hayvanın beslenmesindeki fosfor eksikliği, zayıf yem dönüşümüne, süt üretiminin düşmesine, kemik malformasyonuna ve raşitizm tehdidine yol açabilir. Hayvanlarda gerekli vücut fonksiyonlarını yerine getirmek için önemli miktarda fosfor kaynağı gereklidir.
Ayrıca yem fosfatları, gıdaların besin değerini optimize eder, et ve süt ürünlerinin kalitesini daha da iyileştirir. Örneğin, ette optimize edilmiş yumuşaklık, yumurtalarda yüksek selenyum, sütte ise yüksek kalsiyum içeriği, yem fosfatları ile takviye edilen hayvanlardan elde edilen hayvansal ürünlerin tüketiciler için sağladığı faydalara ilişkin örnekler arasında yer alır.
Kullanılan yem fosfatlarının çoğu, monokalsiyum fosfat, trikalsiyum fosfat ve dikalsiyum fosfat dahil olmak üzere farklı formlardaki kalsiyum fosfatlardır. Bunlar ikame veya katkı maddesi görevi görürler, böylece iskelet dokularının gelişimi, protein sentezi, enerji kullanımı ve transferi ile ozmotik basınç ve asit baz dengesinin korunması gibi destekleyici işlevler sağlarlar. Tüm bu üstün özelliklerin, küresel pazar büyüklüğünü canlandırması beklenmektedir.
PAZARDAKİ BÜYÜME BEKLENTİLERİ
Küresel yem fosfatları pazarı için büyüme beklentileri %3 ila %4 arasında değişmektedir. Farklı araştırma şirketleri, pazarın büyüklüğüne dair farklı tahminler sunmaktadır. Örneğin, Research and Markets’in Yem Fosfatları Pazar Araştırması Raporunda, küresel yem fosfatları pazar büyüklüğünün 2021’de 3,31 milyar dolar olduğu, 2022’de 3,45 milyar dolara ve 2027 yılına kadar yıllık %4,48 bileşik büyüme oranıyla (CAGR) 4,31 milyar dolara ulaşacağı tahmin edilmektedir.
Data Bridge Pazar Araştırması, yem fosfat pazarının 2022-2029 tahmin döneminde %4,30’luk bir CAGR kaydedeceğini ve 2029 yılına kadar 3,52 milyar dolara ulaşmasının muhtemel olduğunu öngörüyor.
Öte yandan Market Data Forecast raporuna göre; küresel yem fosfat piyasasının 2021 yılında 2,53 milyar dolar değerinde olduğu ve %3,3’lük CAGR ile 2026 yılında 2,95 milyar dolara ulaşacağı tahmin ediliyor.
PAZAR İTİCİ GÜÇLERİ VE KISITLAMALAR
Kanatlı hayvan üretimi için yüksek besin gereksinimi, Kuzey Amerika’da olumlu düzenleyici normlar, Asya Pasifik’te artan et ve et ürünleri tüketimi, Avrupa’da artan hayvan hastalığı salgınları ile birlikte büyüyen domuz ve kanatlı hayvan ticareti… Bunların hepsinin önümüzdeki dönemde yem fosfat pazarını canlandıracak ana itici güçler olması bekleniyor.
Data Bridge Pazar Araştırması raporuna göre; hayvancılıkta artan hastalık tehdidi ve düzenleyici normların yaygınlığının artması, yem fosfat pazarının gelir artışını etkileyecek. Et ve süt ürünlerine olan talebin yükselmesi, pazarın büyümesini hızlandıracak. Hızlı kentleşme ve insanların harcanabilir gelir düzeyinin artması, büyüme oranını daha da artıracak önemli pazar itici güçleridir. Ayrıca, kanatlı hayvan üretimine olan talebin artması, yem fosfat pazarının büyüme oranını destekleyecektir. Değişen beslenme tercihleri ve artan nüfus gibi diğer faktörler, yem fosfat pazarının büyüme oranını olumlu yönde etkileyecektir. Bir diğer önemli faktör, et bazlı ürünlere olan talebin artmasıdır ve hızlı sanayileşme, pazarın büyüme hızını daha da rahatlatacak önemli bir trend olarak hareket edecektir.
Ayrıca, yüksek kaliteli yeni ham maddelerin pazara girmesi ve yeni gelişmekte olan pazarların varlığı, 2022-2029 tahmin döneminde, yem fosfat pazarı için daha kazançlı büyüme fırsatları yaratacaktır. Teknolojik yenilikler ve çeşitli son kullanım endüstrilerinden gelen güçlü talep de, gelecek yıllarda yeni büyüme fırsatlarını daha da artıracaktır.
Bununla birlikte, dalgalı ham madde fiyatları ve ürün alternatiflerinin mevcudiyeti, yem fosfat pazarının büyüme hızını bozacaktır. Ayrıca, küresel olarak fosfat rezervlerinin olmaması ve yem fosfatlarının toksisitesi, pazarın büyümesine büyük zorluklar çıkaracaktır. COVID-19’un tedarik zinciri üzerindeki olumsuz etkisi ve artan çevresel endişeler, büyük pazar kısıtlamaları olarak işlev görecek ve yem fosfat pazarının büyüme hızını aksatacaktır.
Fosfatın yüksek maliyeti ve artan fitaz kullanımı da, pazarın büyümesini etkileyecek önemli kısıtlamalar olarak kabul edilmektedir.
Research Nester’in Yem Fosfat Piyasası raporuna göre; monokalsiyum ve dikalsiyum fosfatlar gibi fosfat tuzlarının yüksek maliyeti, maliyeti daha düşük olan ve genel yem maliyetini kontrol etme aracı olarak kullanılabilen fitaz gibi ikame maddelerinin kullanımının artmasına neden olmuştur. Nispeten uygun maliyetli olmasının yanı sıra yemde fitaz kullanımının birçok avantajı vardır ve yem fosfatlarının çeşitli işlevlerini yerine getirir. Bunlar, sindirim süreçlerini iyileştirmek, kemik sağlığını iyileştirmek, vücut ağırlığını arttırmak ve sindirilemeyen fitik asidi (tahıllarda ve yağlı tohumlarda bulunur) parçalamak gibi işlevlerdir. Böylece sindirilebilir fosfor, kalsiyum ve hayvanların büyümesine yardımcı olan diğer besinlerin salınmasına yardımcı olur. Ayrıca fitaz, hayvanların fiziksel gelişimine yardımcı olan ve daha iyi performansa yol açan yem fosfatlarına kıyasla daha yüksek yem alımını destekler. Gelişmekte olan ülkelerde farkındalık eksikliği, fosfat fiyatlandırmasındaki istikrarsızlık ve ikame maddelerin kullanımının artması, bu pazarın büyümesinin önündeki önemli kısıtlamalardır.
TÜRE GÖRE PAZAR DURUMU
Yem fosfat pazarı, türüne göre kalsiyum fosfat, sodyum fosfat, amonyum fosfat ve diğerleri şeklinde ayrılır. Kalsiyum fosfat segmenti ayrıca dikalsiyum fosfat, monokalsiyum fosfat, mono-dikalsiyum fosfat, florsuzlaştırılmış fosfat ve trikalsiyum fosfat olarak alt bölümlere ayrılmıştır. Tüm bu yem fosfat türleri arasında, yüksek fosfor içeriği nedeniyle hayvan yemlerinde monokalsiyum fosfat kullanımına olan talebin artması bekleniyor.
Global Market Insights Inc’in Yem Fosfat Pazarı Raporuna göre, monokalsiyum yem fosfat pazarı 2020’de 770 milyon doları aştı ve öngörülen zaman diliminde (2021-2027) önemli kazanımlara tanıklık edilmesi bekleniyor. Monokalsiyum fosfatın, hayvanların büyümesi ve gelişmesi için gerekli mineralleri sağlama kabiliyeti nedeniyle hayvan yemi takviyelerinde daha fazla kullanılması, ürün talebini artıracaktır. Monokalsiyum fosfat, güçlü kemiklerin ve dişlerin gelişimini destekleme kabiliyeti nedeniyle besi hayvanları, evcil hayvanlar ve kanatlı hayvanlar gibi türlerin yemlerinde yaygın olarak kullanılıyor. Besi ve kanatlı hayvan yetiştiricileri, dikalsiyum fosfata kıyasla yüksek fosfor içeriği nedeniyle hayvan yemlerinde monokalsiyum fosfatı giderek daha fazla kullanıyor.
HAYVANCILIK TÜRÜNE GÖRE PAZAR DURUMU
Besi hayvanları tarafında, yem fosfat pazarına, 2021’de kanatlı hayvanlar segmentinin hâkim olacağı tahmin ediliyor. Market Data Forecast raporuna göre; kanatlı segmentinin 2026 yılına kadar en hızlı genişlemeyi yaşaması bekleniyor. Dünya çapında toplam kanatlı üretimi arttı. Üretim ve tüketimdeki bu genişleme ile et üreticilerinin kaliteye daha fazla odaklanması önem kazandı.
Global Market Insights Inc. raporunda, kanatlı segmentinden elde edilen yem fosfat pazar büyüklüğünün, 2027 yılına kadar 1,65 milyar doları aşacağı öngörülüyor. Rapora göre; yem fosfatı, güçlü iskelet ve doku oluşumuna katkıda bulunan, metabolizmayı, sinir, bağışıklık ve üreme sistemlerinin fonksiyonlarını iyileştiren ve üretkenliği artıran fosforu yenileme kabiliyeti nedeniyle, kanatlı yemlerinde yaygın olarak kullanılıyor. Fosfat, tavuklarda kalsiyumu metabolize etmek için kullanılır ve kanatlılarda diğer et kaynaklarına kıyasla yüksek tüketime sahiptir. Kanatlı hayvancılıkta artan monokalsiyum fosfat ve dikalsiyum fosfat kullanımının, kanatlı hayvancılık uygulamasından ürün talebini artırması bekleniyor.
BÖLGESEL BAZDA PAZAR DURUMU
Bölgesel bir bakış açısıyla Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya-Pasifik bölgesi arasında süregelen bir yarış olduğunu söylemek mümkün. Bazı kaynaklara göre pazara Kuzey Amerika hâkimken, bazı kaynaklarda önümüzdeki yıllarda Avrupa’nın pazara hâkim olacağına işaret ediliyor.
Örneğin Research Nester’ın raporuna göre; ABD ve Kanada tarafından yönlendirilen Kuzey Amerika yem fosfat pazarının, sığır eti ve domuz eti de dahil olmak üzere ağırlıklı olarak et bazlı olan işlenmiş gıdalara ve daha kolay kullanıma yönelik artan talep nedeniyle en büyük paya sahip olacağı tahmin ediliyor. Asya Pasifik’in artan sağlık harcamaları ve besin takviyesi nedeniyle önemli bir büyüme göstermesi bekleniyor. Et tüketimi, yüksek gelir düzeyi ile yüksek oranda bağlantılıdır ve hayvansal protein kaynaklı gıda tüketiminin artması muhtemeldir. Genişleyen GSYİH ve artan harcanabilir gelir, insanların satın alma gücünü arttırarak, günlük yaşamlarında domuz, kanatlı ve sığır eti ürünlerini daha fazla tercih etmelerine sebep oluyor.
Bazı Önemli Küresel Tedarikçiler
ADDCON GmbH
AG Chemi Group
Aliphos
BariteWorld
BASF
BIOMIN Holding
Guizhou Chanhen Chemical Corporation
Corbion
De Heus Animal Nutrition
Eastman Chemical
Ecophos Group
EuroChem Group
Fosfitalia Group
GlobalFeed
GFS Chemicals, Inc.
Groupe Roullier
Impextraco
J.R. Simplot Company
Jefo Nutrition
Jinnuo Chemical
Kemin Industries
Ma’aden Phosphate Company
NOAH Technologies Corporation
Novus International
Nutrien Ltd.
OCP Group
Perstorp Holding
PhosAgro Group of Companies
Phosphate Resources Limited
Phosphea
Potash Corp
Prayon S.A.
Quimpac S.A.
Reephos Chemical
Rotem Turkey
Selko Feed Additives
Sichuan Chuan Heng Chemical
Sichuan Lomon
Sichuan Mianzhu Sanjia Feed
Sichuan Shucan Chemical
Sinochem Yunlong
Sinofert
The Mosaic Company
Timab Industries
Trouw Nutrition
United Phosphorous Ltd
Wengfu Group
Yara International ASA
Yunan Phosphate Chemical
Market Data Forecast tarafından hazırlanan raporda ise Avrupa ön plana çıkıyor. Rapora göre; Avrupa yem fosfat pazarının, 2021’de en büyük pazar olacağı tahmin ediliyor. Bölgenin pazarı, büyük bir besi hayvan üreticisi olduğu için, yem fosfatlarının tüketimi tarafından yönlendiriliyor. Et, Avrupa tarım sektörünün önemli segmentlerinden birisi. AB tarafından geliştirilen politikalar, pastoralistleri (kırsalcı) sağlıklı ve besin açısından zengin gıda katkı maddeleri kullanmaya ve üretimlerinin çevre üzerindeki etkisini dengelemeye teşvik ederek yem fosfat pazarının genişlemesini teşvik ediyor.
Yine aynı rapora göre Güney Amerika pazarının 2022-2027 yılları arasında en yüksek CAGR’de büyümesi öngörülüyor. Bu bölgede yıllık besi hayvanı üretimi arttı ve bu da daha sonra karma yem talebini yükseltti. Asya-Pasifik’ten sonra Latin Amerika’da Brezilya ve Arjantin’de giderek artan sürüler mevcut ve bu da potansiyel olarak daha yüksek yem fosfat talebine yol açabilir. Amerika Birleşik Devletleri, Kuzey Amerika endüstrisine önemli katkı sağlayan bir ülke; ancak fitaz içeren yem fosfatları ve tükenmiş tahıllar gibi alternatifler ve ikameler nedeniyle bölgenin fosfat talebi azaldı. Bu durum, bölgedeki yem fosfat fiyatlarının düşmesine katkı sağladı. Doğu Avrupa’da, Rusya son zamanlarda yem fosfatları için bir talep artışı yaşadı.
YEM FOSFAT PAZARININ ÖNEMLİ OYUNCULARI
Yem fosfat pazarındaki şirketlerin çoğu benzer ürün tiplerine sahip ve sınırlı bir kaynak olan kaya fosfattan yem fosfatı üretmek için aynı üretim sürecini kullanıyorlar. Yem fosfat pazarındaki şirketler, öncelikle üretim kapasitelerini artırma ve işlerini büyütmek için birleşme ve satın alma stratejileri ile ilgileniyor.
Kaynaklar:
• Research and Markets; Feed Phosphates Market Research Report by Form (Granule and Powder), Livestock, Type, Region (Americas, Asia-Pacific, and Europe, Middle East & Africa) – Global Forecast to 2027 – Cumulative Impact of COVID-19; April 2022; https://www.researchandmarkets.com/reports/5337678/feed-phosphates-market-research-report-by-form
• Research Nester, Feed Phosphate Market Segmentation By Type (Monocalcium Phosphate, Dicalcium Phosphate & Others); By Application (Livestock, Poultry, Aquaculture & Others) – Global Demand Analysis & Opportunity Outlook 2027; 7 April, 2022; https://www.researchnester.com/reports/feed-phosphate-market/1595
• Data Bridge Market Research, Global Feed Phosphates Market – Industry Trends and Forecast to 2029; Feb 2022; https://www.databridgemarketresearch.com/reports/global-feed-phosphates-market
• Industry Research, GLOBAL FEED PHOSPHATE MARKET INSIGHTS AND FORECAST TO 2028; 13-Jan-2022; https://www.industryresearch.co/global-feed-phosphate-market-19924610
• Market Data Forecast; Global Feed Phosphates Market Size, Share, Trends and Growth Analysis Report – Segmented By Type (Dicalcium, Monocalcium, Mono-Dicalcium, Defluorinated and Tricalcium), By Livestock (Ruminants, Swine, Poultry and Aquaculture), By Form (Powder and Granule) and Region – Industry Forecast of 2022 to 2027; January, 2022; https://www.marketdataforecast.com/market-reports/global-feed-phosphate-market
• Global Market Insights Inc.; Feed Phosphate Market Size, By Product (Monocalcium Phosphate, Tricalcium Phosphate, Dicalcium Phosphate, Ammonium Phosphate, Defluorinated Phosphate), By Livestock (Poultry, Cattle, Aquaculture, Swine, Pet), Industry Analysis Report, Regional Outlook, Application Potential, Price Trend, Covid-19 Impact Analysis, Competitive Market Share & Forecast, 2021 – 2027; September 2021; https://www.gminsights.com/industry-analysis/feed-phosphate-market
